EXW
Ex WorksİdealTaşımanın tamamını biz organize ederiz: fabrikadan toplama, ihracat işlemleri, ana taşıma ve varış. Maliyetin her kalemini görürsünüz.
Araçlar
Incoterms, alıcı ile satıcı arasında taşımayı kimin organize edeceğini, masraf ve riskin nerede el değiştireceğini belirleyen uluslararası kurallardır.
İthalatçı açısından tek bir soruya indirgenebilir: taşımayı ben mi organize ediyorum, yoksa satıcı mı? Cevap, navlun maliyetiniz üzerinde kontrolünüz olup olmadığını belirler.
“FOB [liman adı] fiyatınız nedir?” veya “EXW fabrika fiyatınız nedir?” diye sorun. Bu iki kuralda taşımayı biz organize ederiz; navlunu ayrı görür, karşılaştırma yapabilirsiniz.
| Kural | Mod | Ana taşımayı organize eden | Risk nerede geçer | İhracat işlemleri | Bizim için |
|---|---|---|---|---|---|
| EXWİşyerinde Teslim | Tüm modlar | Alıcı | Satıcının fabrikasında, mal alıcının emrine hazır edildiğinde | Alıcı | İdeal |
| FCATaşıyıcıya Masrafsız | Tüm modlar | Alıcı | Mal, alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim edildiğinde | Satıcı | İdeal |
| FASGemi Doğrultusunda Masrafsız | Deniz | Alıcı | Mal, çıkış limanında geminin yanına konulduğunda | Satıcı | İyi |
| FOBGemide Masrafsız | Deniz | Alıcı | Mal, çıkış limanında gemiye yüklendiğinde | Satıcı | İyi |
| CFRMasraflar ve Navlun | Deniz | Satıcı | Mal, çıkış limanında gemiye yüklendiğinde | Satıcı | Taşımayı satıcı organize eder |
| CIFMasraflar, Sigorta ve Navlun | Deniz | Satıcı | Mal, çıkış limanında gemiye yüklendiğinde | Satıcı | Taşımayı satıcı organize eder |
| CPTTaşıma Ödenmiş Olarak | Tüm modlar | Satıcı | Mal, satıcının sözleşme yaptığı ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde | Satıcı | Taşımayı satıcı organize eder |
| CIPTaşıma ve Sigorta Ödenmiş Olarak | Tüm modlar | Satıcı | Mal, satıcının sözleşme yaptığı ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde | Satıcı | Taşımayı satıcı organize eder |
| DAPBelirlenen Yerde Teslim | Tüm modlar | Satıcı | Mal, varış noktasında araç üstünde boşaltılmaya hazır olduğunda | Satıcı | Taşımayı satıcı organize eder |
| DPUBelirlenen Yerde Boşaltılmış Teslim | Tüm modlar | Satıcı | Mal, varış noktasında araçtan boşaltıldığında | Satıcı | Taşımayı satıcı organize eder |
| DDPGümrük Vergileri Ödenmiş Teslim | Tüm modlar | Satıcı | Mal, varış adresinde alıcının emrine hazır edildiğinde | Satıcı | Taşımayı satıcı organize eder |
Taşımanın tamamını biz organize ederiz: fabrikadan toplama, ihracat işlemleri, ana taşıma ve varış. Maliyetin her kalemini görürsünüz.
EXW'ye çok yakın ama ihracat işlemleri satıcıda kalır. Pratikte ithalatçı için en rahat seçeneklerden biri.
Deniz navlununu biz yaparız. Pratikte FOB kadar yaygın kullanılmaz.
Deniz taşımasında en yaygın kullanılan kural. Çin içi nakliye ve ihracat satıcıda, navlun kontrolü sizde kalır.
Navlunu satıcı öder, dolayısıyla forwarder'ı satıcı seçer. Taşıma maliyeti ürün fiyatına gömülür.
CFR'ye sigorta eklenmiş hali. Sigorta teminatı asgari düzeydedir; çoğu yükte yetersiz kalır.
Riskin erken, masrafın geç el değiştirmesi sebebiyle ithalatçı açısından takibi zor bir kural.
CPT'ye geniş kapsamlı sigorta eklenmiş hali. Taşıma organizasyonu yine satıcıda.
Satıcı varış adresine kadar organize eder. İthalat gümrük işlemleri alıcıya aittir.
Incoterms 2020'de DAT'ın yerini aldı. Boşaltma yükümlülüğü satıcıdadır.
Satıcı ithalat vergileri dahil her şeyi üstlenir. Maliyet şeffaflığı en düşük kuraldır.
Bu üç kuralda ana taşımayı siz organize edersiniz. Navlunu ayrı bir kalem olarak görür, birden fazla forwarder'dan teklif alıp karşılaştırabilirsiniz.
CIF veya DAP gibi kurallarda navlun ürün fiyatının içine gömülür. Ne kadar ödediğinizi bilemez, varıştaki ordino ve depolama kalemlerini de satıcının seçtiği acente belirler; bu kalemler beklediğinizden yüksek çıkabilir.
Kısaca: taşımayı kontrol etmek, maliyeti kontrol etmektir.
Incoterms'te en sık yapılan hata, riskin ve masrafın aynı noktada el değiştirdiğini sanmaktır. CIF'te satıcı navlunu öder ama risk çıkış limanında gemiye yükleme anında alıcıya geçer.
Yani CIF ile aldığınız bir yükte yolculuk sırasında oluşan hasar sizin sorumluluğunuzdadır — navlunu satıcı ödemiş olsa bile. Bu yüzden yük sigortasını teslim şeklinden bağımsız olarak değerlendirmek gerekir.
Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) yayınladığı, alıcı ile satıcı arasında taşımayı kimin organize edeceğini, masraf ve riskin nerede el değiştireceğini belirleyen standart kurallardır. Güncel sürüm Incoterms 2020'dir.
EXW, FCA veya FOB. Bu üçünde ana taşımayı siz organize edersiniz; navlun maliyetini görür, forwarder'ı seçer ve varıştaki kalemleri kontrol edersiniz. CIF, CPT, DAP gibi kurallarda taşımayı satıcı organize eder ve maliyet ürün fiyatına gömülür.
FOB'da satıcının sorumluluğu malı çıkış limanında gemiye yüklemekle biter; navlunu siz ödersiniz. CIF'te satıcı navlunu ve sigortayı da öder. İkisinde de risk gemiye yükleme anında alıcıya geçer — yani CIF'te navlunu satıcı ödese bile yolculuk riski sizdedir.
En görünür değişiklik DAT kuralının DPU (Delivered at Place Unloaded) olarak yeniden adlandırılmasıdır. Ayrıca CIP'te satıcının sağlaması gereken asgari sigorta teminatı yükseltildi.
FAS, FOB, CFR ve CIF yalnızca denizyolu ve iç su yolu taşımaları içindir. Havayolu ve karayolu sevkiyatlarında teknik olarak FCA, CPT, CIP veya DAP kullanılmalıdır — sektörde FOB terimi hava için de yaygın kullanılsa da doğrusu FCA'dır.
Daha ayrıntılı anlatım için EXW ve FOB farkı rehberimize bakabilirsiniz.
Tedarikçinizin verdiği teklifi paylaşın; hangi kuralla çalışmanın daha avantajlı olduğunu hesaplayıp gönderelim.