EXW — satıcının fabrikasından teslim
EXW (Ex Works), satıcının malı kendi fabrikasında teslim ettiği ve bundan sonraki her şeyin alıcıya ait olduğu teslim şeklidir. Fabrika içi yükleme, iç nakliye, ihracat işlemleri, ana taşıma ve varış — hepsi ithalatçının sorumluluğunda.
İthalatçı açısından bu en fazla kontrol sağlayan seçenektir. Navlun pazarlığını siz yaparsınız, hangi forwarder ile çalışacağınıza siz karar verirsiniz ve maliyet kalemlerinin tamamını görürsünüz.
EXW ile çalışırken tedarikçinizden yalnızca ürün fiyatı istersiniz; taşımanın tamamını biz organize ederiz.
FCA — belirlenen noktada taşıyıcıya teslim
FCA (Free Carrier), satıcının malı alıcının belirlediği yerde ve alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim etmesidir. İhracat gümrük işlemleri satıcıya aittir.
Pratikte EXW'ye çok yakın ama ihracat işlemlerini satıcıya bıraktığı için ithalatçı açısından genellikle daha rahat bir seçenek. Ana taşımayı yine siz organize edersiniz.
FOB — çıkış limanındaki gemiye kadar satıcı
FOB (Free On Board), satıcının malı çıkış limanında gemiye yüklenene kadar getirmesi ve masrafları üstlenmesidir. Bu noktadan sonra risk ve maliyet alıcıya geçer.
Deniz taşımasında en yaygın kullanılan teslim şeklidir. İthalatçı açısından iyi bir seçenek: Çin içi nakliye ve ihracat işlemleri satıcıda kalır, deniz navlununu ise siz kontrol edersiniz.
Havayolu sevkiyatlarında teknik olarak FCA kullanılması gerekir, ancak sektörde FOB terimi hava için de yaygın şekilde kullanılıyor.
CIF, CFR, CPT, DAP — taşımayı satıcı organize eder
Bu teslim şekillerinde navlunu satıcı öder ve dolayısıyla forwarder'ı satıcı seçer. İlk bakışta kolay görünür ama iki sorun yaratır.
Birincisi: navlun ürün fiyatının içine gömülür ve gerçek taşıma maliyetini göremezsiniz. İkincisi: varıştaki ordino, THC ve depolama kalemlerini satıcının seçtiği acente belirler; bu kalemler beklediğinizden yüksek çıkabilir.
Bu yüzden tedarikçinizden mümkün olduğunca EXW, FCA veya FOB fiyat istemenizi öneririz.
Pratikte ne yapmalı?
Tedarikçinizden fiyat isterken doğrudan şunu sorun: "FOB [liman adı] fiyatınız nedir?" veya "EXW fabrika fiyatınız nedir?"
Aldığınız fiyatı bizim vereceğimiz navlun teklifiyle toplayıp, satıcının CIF teklifiyle karşılaştırın. Çoğu durumda fark, taşımayı kendinizin organize etmesinin lehine çıkıyor.